Για τους περισσότερους μας, ένας μεγάλος ποδοσφαιρικός αγώνας είναι γιορτή. Είναι χαρά, ένταση, πανηγυρισμοί ή απογοήτευση.
Για κάποιους ανθρώπους όμως, το τελευταίο σφύριγμα σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό.
Έρευνα του Lancaster University, η οποία ανέλυσε καταγγελίες ενδοοικογενειακής βίας κατά τη διάρκεια τριών Παγκοσμίων Κυπέλλων, διαπίστωσε ότι οι αναφορές αυξάνονταν κατά 26% όταν η Αγγλία κέρδιζε ή έφερνε ισοπαλία και κατά 38% όταν έχανε.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια το γνωστό ποδοσφαιρικό σύνθημα “It’s coming home” μετατράπηκε από οργανώσεις κατά της έμφυλης βίας σε “He’s coming home”. Γιατί, ενώ εκατομμύρια άνθρωποι περιμένουν με ανυπομονησία να επιστρέψουν σπίτι μετά από αγώνα, κάποια μέλη της οικογένειας φοβούνται ακριβώς αυτή τη στιγμή.
Και όλα αυτά δεν συμβαίνουν σε κάποια άλλη εποχή.
Τις τελευταίες ημέρες, στην Κύπρο, μια γυναίκα δέχθηκε πυροβολισμούς από τον αστυνομικό σύζυγό της, σε μια υπόθεση που συγκλόνισε την κοινωνία. Στην Ελλάδα, νέα περιστατικά έμφυλης βίας και γυναικοκτονιών συνεχίζουν να υπενθυμίζουν ότι η βία κατά των γυναικών δεν αποτελεί εξαίρεση ούτε συνδέεται αποκλειστικά με το ποδόσφαιρο. Είναι ένα διαρκές κοινωνικό πρόβλημα που απλώνεται από ολόκληρη την κοινωνία, μέχρι την Αστυνομία που δεν λαμβάνει υπόψη τις καταγγελίες και τις συγκαλύπτει (καταγγελίες Άννης και άλλων θυμάτων) αλλά και των ανθρώπων του συστήματος που εξασκούν βία, σε προσωπικό ή όχι μόνο επίπεδο.
Τα στοιχεία αυτά δεν σημαίνουν ότι το ποδόσφαιρο γεννά τη βία.
Το ποδόσφαιρο δεν κακοποιεί.
Οι θύτες κακοποιούν.
Ωστόσο, η βία δεν είναι αποτέλεσμα μιας «κακής στιγμής», ενός αγώνα ή ενός αποτελέσματος. Είναι η έκφραση βαθύτερων κοινωνικών σχέσεων εξουσίας.
Από τη δική μας σκοπιά, η πατριαρχία εξακολουθεί να καλλιεργεί την αντίληψη ότι οι γυναίκες και τα παιδιά, ενώ σε πιο σπάνιες περιπτώσεις άλλα μέλη της οικογένειας και σε άλλες περιπτώσεις λαμβάνουν μέρος και άλλα μέλη, αποτελούν αντικείμενα ελέγχου και ιδιοκτησίας, ενώ η βία αντιμετωπίζεται συχνά ως αποδεκτή μορφή επιβολής της εξουσίας.
Την ίδια στιγμή, η μεγάλη πλειοψηφία των αντρών είναι και οι ίδιοι θύματα της πατριαρχίας. Μεγαλώνουν μέσα σε πρότυπα που τους επιβάλλουν να καταπιέζουν τα συναισθήματά τους, να αποδεικνύουν διαρκώς τον «ανδρισμό» τους και να θεωρούν τη δύναμη και την κυριαρχία ως στοιχείο της ταυτότητάς τους. Η πατριαρχία δεν απελευθερώνει τους άντρες· τους εγκλωβίζει σε ρόλους που συχνά παράγουν βία, τόσο προς τους άλλους όσο και προς τους ίδιους.
Ταυτόχρονα, ο καπιταλισμός αναπαράγει και αξιοποιεί αυτές τις ανισότητες. Η οικονομική εξάρτηση, οι έμφυλες διακρίσεις στην εργασία, η υποτίμηση της φροντίδας, η εμπορευματοποίηση του ανθρώπινου σώματος και η κανονικοποίηση της κυριαρχίας δεν αποτελούν άσχετα φαινόμενα. Συνθέτουν ένα κοινωνικό σύστημα μέσα στο οποίο οι ανισότητες διαιωνίζονται και η βία βρίσκει χώρο να αναπαράγεται.
Γι’ αυτό, για εμάς, η αντιμετώπιση της έμφυλης βίας δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην τιμωρία μετά το έγκλημα. Απαιτεί σύγκρουση με τις κοινωνικές αντιλήψεις που γεννούν την ανισότητα, ενίσχυση των δομών στήριξης των θυμάτων, πραγματική ισότητα σε κάθε επίπεδο και μια κοινωνία όπου κανένας άνθρωπος δεν θα θεωρεί ότι έχει εξουσία πάνω στη ζωή κάποιου άλλου.
Το ποδόσφαιρο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο ως προϊόν. Όταν οι μεγάλες διοργανώσεις εξυπηρετούν κυρίως οικονομικά συμφέροντα, συχνά συνοδεύονται από εκτοπισμούς τοπικών κοινωνιών, εκμετάλλευση εργαζομένων, καταστροφή του περιβάλλοντος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και θανάτωση ζώων για τη δημιουργία μιας «τέλειας» εικόνας.
Ο αθλητισμός οφείλει να υπηρετεί τους ανθρώπους και όχι το κέρδος.
Το πρόβλημα δεν είναι το ποδόσφαιρο.
Είναι η πατριαρχία.
Είναι ο καπιταλισμός.
Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.